تبلیغات
کاردرمانی - نقش کاردرمانی در توانبخشی افراد مبتلا به پاركینسون
کاردرمانی
توسط متخصص کاردرمانی

بیماری پاركینسون یك عارضه نورولوژیك مزمن و پیشرونده است كه به علت ایجاد تغییرات در عقده‌های قاعده‌ای مغز (Basal Ganglia) بوجود می‌آید و باعث كاهش واسطه شیمیایی بنام دوپامین می‌شود كه با درهم ریختن عملكرد حركتی فرد آشكار می‌شود كه شرایط نوروماسكولار آن بوسیله نشانه‌هایی كه بیماران بیان می‌كنند و آنچه در طی معاینه بدست می‌آید بیان می‌شود.

علائم اصلی این بیماری عبارتند از:

1- لرزش (ترمور): لرزش در حالت استراحت كه با شروع فعالیت و حركت متوقف می‌شود. معمولاً به صورت یكطرفه در اندام فوقانی شروع می‌شود و بعدها به صورت دوطرفه مشاهده می‌شود.

2- سفتی عضلانی (Rigidity): دلیل این حالت افزایش تون عضلانی در تمام طول دامنه حركتی است. این حالت در ابتدا اغلب در یك دست ایجاد می‌شود سپس در طرف مقابل بدن و دیگر قسمت‌ها و در نهایت در گردن و تنه پیشرفت می‌كند.

3- كندی حركت (Brady Kinesia): به معنی آهستگی و ضعف در شروع حركات ارادی است كه باعث تاخیر بین محرك (مثلاً تقاضای نشستن از بیمار) و پاسخ او خواهد شد.
سه مشكل فوق علائم اصلی بیماری پاركینسون می‌باشند كه مجموعاً باعث بروز مشكلات حركتی و اختلال در تعادل و راه رفتن بیمار می‌شوند. بطوریكه بیمار در شروع حركات و راه رفتن مشكل دارد و به مرور راه رفتن او سریع می‌شود و باعث برهم خوردن تعادل و در نهایت سقوط او می‌شود. همچنین بیمار در حین راه رفتن قامتی خمیده دارد، گامهای او خیلی كوتاه بوده و پاهای او روی زمین كشیده می‌شوند و همراه با تمایل به تلوتلو خوردن می‌باشد. در توقف حركت نیز مشكل دارند به طوریكه توقف هم، به آهستگی صورت می‌گیرد و ممكن است در برخورد به یك مانع به یك باره متوقف شود (حالتی شبیه منجمد شدن).

بیماری پاركینسون یك عارضه نورولوژیك مزمن و پیشرونده است كه به علت ایجاد تغییرات در عقده‌های قاعده‌ای مغز (Basal Ganglia) بوجود می‌آید و باعث كاهش واسطه شیمیایی بنام دوپامین می‌شود كه با درهم ریختن عملكرد حركتی فرد آشكار می‌شود كه شرایط نوروماسكولار آن بوسیله نشانه‌هایی كه بیماران بیان می‌كنند و آنچه در طی معاینه بدست می‌آید بیان می‌شود.

علائم اصلی این بیماری عبارتند از:

1- لرزش (ترمور): لرزش در حالت استراحت كه با شروع فعالیت و حركت متوقف می‌شود. معمولاً به صورت یكطرفه در اندام فوقانی شروع می‌شود و بعدها به صورت دوطرفه مشاهده می‌شود.

2- سفتی عضلانی (Rigidity): دلیل این حالت افزایش تون عضلانی در تمام طول دامنه حركتی است. این حالت در ابتدا اغلب در یك دست ایجاد می‌شود سپس در طرف مقابل بدن و دیگر قسمت‌ها و در نهایت در گردن و تنه پیشرفت می‌كند.

3- كندی حركت (Brady Kinesia): به معنی آهستگی و ضعف در شروع حركات ارادی است كه باعث تاخیر بین محرك (مثلاً تقاضای نشستن از بیمار) و پاسخ او خواهد شد.
سه مشكل فوق علائم اصلی بیماری پاركینسون می‌باشند كه مجموعاً باعث بروز مشكلات حركتی و اختلال در تعادل و راه رفتن بیمار می‌شوند. بطوریكه بیمار در شروع حركات و راه رفتن مشكل دارد و به مرور راه رفتن او سریع می‌شود و باعث برهم خوردن تعادل و در نهایت سقوط او می‌شود. همچنین بیمار در حین راه رفتن قامتی خمیده دارد، گامهای او خیلی كوتاه بوده و پاهای او روی زمین كشیده می‌شوند و همراه با تمایل به تلوتلو خوردن می‌باشد. در توقف حركت نیز مشكل دارند به طوریكه توقف هم، به آهستگی صورت می‌گیرد و ممكن است در برخورد به یك مانع به یك باره متوقف شود (حالتی شبیه منجمد شدن).

 کاردرمانی بیماران پاركینسون

الف) آموزش به بیمار 

۱-  كمك به بیمار جهت استفاده از حس شنوایی جهت سازماندهی فعالیتهایی كه نیازمند حركت می‌باشند. بدین صورت كه در هنگام انجام فعالیتهای حركتی سعی كنید با او حرف بزنید یا از او بخواهید در حالیكه مشغول انجام كار است به موضوعی دیگر فكر كنید.
۲-
آموزش به بیمار جهت استفاده از تحریكات بینایی: بدین صورت كه از بیمار بخواهید برای انجام صحیح و یا اصلاح حركات از آینه استفاده كند. فرد با تماشا كردن حركات خود در آینه به منظور افزایش دقت عملكرد، حركات خود را زیر نظر می‌گیرد.

ب) نگهداری یا افزایش دامنه حركتی

جهت جلوگیری از بدشكلی مفاصل، بهبود راستای قامت و تركیب بدنی، تشویق به حفظ راستای بدن در وضعیت صاف، انجام ورزش‌های كششی و انعطاف‌پذیری
۱-
 افزایش قدرت گروههای عضلانی صاف‌كننده مفاصل مورد نظر( این بیماران تمایل زیادی به خم كردن مفاصل دارند و معمولاً خمیده می‌باشند)
۲-
افزایش عملكرد حركتی
۳-
جلوگیری از ضعف عضلانی ناشی از عدم استفاده از اندام‌ها
۴-
افزایش حركات متقابلی
۵-
تغییر و جابجا كردن وزن بر روی اندام‌ها 
۶-
 هماهنگی حركات ظریف
۷-
هماهنگی حركات درشت خصوصاً مرتبط با تنه: حركات از حالت نشسته به ایستاده، غلت زدن، حركات چرخشی و قدم زدن
۸-
فعالیتهایی كه نیازمند حفظ تعادل می‌باشند.

ج) فعالیتهای ورزشی

انجام تمرینات به صورت دوبار در روز خصوصاً در صبح و قبل از خواب، انجام هر ورزش به مدت 3 دقیقه و سعی شود در هنگام انجام تمرینات دم و بازدم عمیق انجام شود بدین صورت كه فعالیت با دم عمیق از طریق بینی شروع می‌شود و با بازدم از راه دهان ادامه یابد.

 اصول كلی برای انجام فعالیتهای ورزشی

 کاردرمانی بیماران پاركینسون

الف) آموزش به بیمار 

۱-  كمك به بیمار جهت استفاده از حس شنوایی جهت سازماندهی فعالیتهایی كه نیازمند حركت می‌باشند. بدین صورت كه در هنگام انجام فعالیتهای حركتی سعی كنید با او حرف بزنید یا از او بخواهید در حالیكه مشغول انجام كار است به موضوعی دیگر فكر كنید.
۲-
آموزش به بیمار جهت استفاده از تحریكات بینایی: بدین صورت كه از بیمار بخواهید برای انجام صحیح و یا اصلاح حركات از آینه استفاده كند. فرد با تماشا كردن حركات خود در آینه به منظور افزایش دقت عملكرد، حركات خود را زیر نظر می‌گیرد.

ب) نگهداری یا افزایش دامنه حركتی

جهت جلوگیری از بدشكلی مفاصل، بهبود راستای قامت و تركیب بدنی، تشویق به حفظ راستای بدن در وضعیت صاف، انجام ورزش‌های كششی و انعطاف‌پذیری
۱-
 افزایش قدرت گروههای عضلانی صاف‌كننده مفاصل مورد نظر( این بیماران تمایل زیادی به خم كردن مفاصل دارند و معمولاً خمیده می‌باشند)
۲-
افزایش عملكرد حركتی
۳-
جلوگیری از ضعف عضلانی ناشی از عدم استفاده از اندام‌ها
۴-
افزایش حركات متقابلی
۵-
تغییر و جابجا كردن وزن بر روی اندام‌ها 
۶-
 هماهنگی حركات ظریف
۷-
هماهنگی حركات درشت خصوصاً مرتبط با تنه: حركات از حالت نشسته به ایستاده، غلت زدن، حركات چرخشی و قدم زدن
۸-
فعالیتهایی كه نیازمند حفظ تعادل می‌باشند.

ج) فعالیتهای ورزشی

انجام تمرینات به صورت دوبار در روز خصوصاً در صبح و قبل از خواب، انجام هر ورزش به مدت 3 دقیقه و سعی شود در هنگام انجام تمرینات دم و بازدم عمیق انجام شود بدین صورت كه فعالیت با دم عمیق از طریق بینی شروع می‌شود و با بازدم از راه دهان ادامه یابد.

ادامه مطلب در قسمت بعدی ارائه خواهد شد،...




نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 10 آذر 1389 توسط سپیده جعفری صیادی